en kazoを受ける相関詞は何？
「～という場合」の「～」が節である場合、どのように書くのか。
英語では、in cases where ... とあり、直訳すると en kazo[,] kie ... となる。しかし、kie は en kiu loko であり、抽象的な場というよりは空間のイメージが強く、ここに用いるのには違和感がある。
TEKSTAROで以下の用例を検索してみた。一回の検索操作で複数の例を検索できるので便利である。
| 検索 | 用例数 | 用例 |
| en kazo, k | 0 | |
| en kazoj, k | 8 | en kazoj, k |
| en la kazo, k | 4 | en la kazo, k |
| en la kazoj, k | 2 | en la kazoj, k |
| en jena kazo, k | 0 | |
| en jenaj kazoj, k | 0 | |
| en kazo, en kiu | 1 | en kazo, en kiu |
| en kazoj, en kiuj | 0 | |
| en tia kazo, k | 0 | |
| en tiaj kazoj, k | 0 |
en kazoj, k
- iras: riĉo, havo, kovro, dono, plano, akiro k. s. en kazoj, kiam oni kutimas balaste diri riĉ-aĵ-o ha (Vortoj de Kamarado E. Lanti, Lanti, 1920-1929)
- as la ĝeneralan uzadon (PIV rekomendas elekti ami en kazoj, kiam la ege plej multaj lingvanoj uzas ŝa (trovoj en La bona lingvo, Claude Piron., 1989)
- Neniam estas saĝe kontraŭi naturon en kazoj, kiam ĝin sekvi malbonfaras al neniu. Rila (trovoj en La bona lingvo, Claude Piron., 1989)
- j komenciĝis la procezo de kancera transformado). En kazoj, kiam P53 ne povas normale funkcii (rezult (Artikoloj el Monato, diversaj personoj, 1997-2003)
- endadon de infanoj aparte de ties patrinoj — krom en kazoj, kiam tio bedaŭrinde ne estas evitebla.”(La ŝtona urbo, Löwenstein (kun antaŭparolo de Auld), 1999)
- deziratajn elmigrintojn), estas eĉ malpli valoraj en kazoj, kiam tiuj landoj resendas la rifuĝintojn (Le Monde diplomatique en Esperanto 2002-2004, diversaj personoj, 2002-2004)
- e i.a. la emocian rilaton de diversnaciaj kolegoj en kazoj, kiam polaj deputitoj kadre de la unuopaj (Revuo Esperanto 2002-2007, diversaj personoj, 2002-2007)
- rafio kaj skribsistemo de iu lingvo certe influas en kazoj, kie homoj malfacile legas aŭ estas parte (Artikoloj el Monato 2012-2018, diversaj personoj, 2012-2018)
en la kazo, k
- asu la landon, per la sama vojo, kiun mi envenis. En la kazo, ke oni trovos min post paso de la dekkv (Mortula ŝipo, Kaiser, 1995)
- i kandidatojn, dum la novaj havus tiun ŝancon nur en la kazo, ke plimulto de la komitatanoj kontraŭus (Revuo Esperanto 2002-2007, diversaj personoj, 2002-2007)
- aprilo, la turka ĉefministro ne estis gaj-humora “En la kazo, ke la parlamenta komisiono pri repaciĝo (Le Monde diplomatique en Esperanto 2011-2013, diversaj personoj, 2011-2013)
- cesu serĉi inter dekoj da kongresanoj de iu lando en la kazo, ke oni scias nur la personan nomon kaj (Revuo Esperanto 2013-2017, diversaj personoj, 2013-2017)
en la kazoj, k
- ko de disetendo de la konfliktoj al tuta regiono? En la kazoj, kie eŭropaj trupoj malfermis la vojon, (Le Monde diplomatique en Esperanto 2014-2016, diversaj personoj, 2014-2016)
- j, kiun religia konvinko profunde motivigas. Kaj, en la kazoj, kiujn mi traktis, neniam estis 100% un (Le Monde diplomatique en Esperanto 2017-2019, diversaj personoj, 2017-2019)
en kazo, en kiu
まとめ kiam が無難
en kazo, k... という用例はなく、en kazoj, kiam もしくは en la kazo(;), ke ... というのが理解してもらうのに無難、en kazoj, (en) kiuj という用例はほとんどない。
なので、 kiam か ke で説明するのが日本語人としては無難であろう。
だが、kiam を「場合」を受けるものとして理解することが自らの言語と同等であるような言語使用者ばかりではないように思う。日本語では「◯◯な時に✕✕である」という言い回しがありはするが、それを何でも when で表現するのに個人的には違和感がある。直訳が目的ではなく、伝わることが目標なので別の言い回しを探すことも排除しないでおきたい。
ザメンホフの「場合」
相関詞は使われていないが、ザメンホフの FUNDAMENTO DE ESPERANTO Ekzercaro (ザメンホフ、『エスペラントの基礎』「例文集」) には「場合」と訳せる例で okazo が使われている文がある。
（こう示したい。庭と机は飛んでいる場所ではなく、飛ぶ目標であるだけである）。 そのような場合には、なんらかの前置詞があるかないかを問わず、語尾 "n" を使う。
(ni volas montri, ke la gxardeno kaj tablo ne estis la loko de la flugado, sed nur la celo de la flugado); en tiaj okazoj ni uzus la finigxon "n" tute egale cxu ia prepozicio starus aux ne.
