| 穴をあける | BORI |
| とがったもので穴を貫通させる。 | Fari tratruon per pinta ilo: |
| その父は垣根に穴を空けた。 | La patro boris truon en la barilo. |
| 水滴は小さいが、石に穴をあける。 | Guto malgranda, sed sxtonon gxi boras. |
| この穴はもう必要ない。 | Cxi tiu borajxo ne plu bezonatas. |
| キリキリと刺すような穴をあけるような痛みで眠れなかった。 | Mi ne povis ekdormi pro boranta doloro. |
| 山に穴が貫通してトンネルができた。 | Oni traboris la monton kaj faris tunelon. |
| 穴あけ装置のためにドリル部を買って来い。 | Acxetu la borilojn por boraparato. |
| この木材は使えない、というのも虫が食って穴があいてるからな。 | Ni ne povas uzi cxi tiun lignon, cxar gxi estas vermborita. |
| えらい、勇敢な、見上げた、勇敢な、立派な | BRAVA |
| 1. すばらしく巧みな、確かに熟達した、勝ちある力量を見せ付けるような | 1. Brile lerta, fidinde sperta, montranta valoran kompetentecon: |
| わが軍人たちは偉大にして果敢であるから、わが国は勝利するであろう。 | Nia lando venkos, cxar nia militistaro estas granda kaj brava. |
| 沸騰する大皿に立ち向かう勇気ある戦士。・・・盲蛇に怖じず。非学者論に負けず。 | Brava batalanto kontraux plado bolanta. |
| 今日は君は果敢に戦ったな。 | Vi brave batalis hodiaux! |
| 君が立派な行いをたくさんしたので、彼は有名だ。 | Li estas fama, cxar vi {li?} faris multajn bravajxojn. |
| 彼は自分なりには勇者なのだ。見上げたやつなのだ。 | Li estas bravulo en sia angulo. |
| 2. 高潔な、よい行いの、正直な | 2. Virta, bonkonduta, honesta: |
| 多くの女性たちは優れているが、君は群を抜いている。 | Multaj virinoj estas bravaj, sed vi superas cxiujn. |
| 正直な子であれ。おばあさんを助けてあげなさい。 | Estu brava knabo kaj helpu al la maljuna virino. |
| 君が高潔な女性だということは皆が知っている。 | Cxiuj scias, ke vi estas bravulino. |
| 飼う、繁殖させる、品種改良する | BREDI |
| 家で使うために、動物たちを維持し再生産する | Teni kaj reprodukti bestojn por la homa uzado: |
| 私の祖父母は牛と雌鳥を飼っていた。 | Miaj geavoj bredis bovojn kaj kokinojn. |
| 彼はたくさんの蜂蜜を持っている。というのも彼はミツバチを飼っているからだ(養蜂)。 | Li havas multe da mielo, cxar li okupigxas pri bredado de abeloj (abelbredado). |
| タンガニーカ湖の七つの養魚場のうち、一つだけが漁業のために使われている。 | El la sep fisxbredejoj en la lago Tanganjiko nur unu estas uzata por fisxkaptado. |
| 私のおじは養蜂家です。 | Mia onklo estas abelbredisto. |
| 棚、棚板、水平の板状のもの | BRETO |
| その上にものを置くための水平な板、プレート | Horizontala tabulo aux plato, por surmeti objektojn: |
| 僕の鍵を見なかったかい?---はい、それらはドアの横の棚にありますよ。 | Cxu vi vidis miajn sxlosilojn? - Jes, ili kusxas sur la breto apud la pordo. |
| 本棚がめちゃくちゃになっていたので、本を整理した。 | Mi ordigis la librojn, cxar estis granda malordo cxe la (libro)bretaro. |
| 膳板(窓枠の下側に付けた棚板)のところに綺麗な花々が咲いている。 | Sur la fenestrobreto staras belaj floroj. |
| それらの芸術的に装飾された皿をわたしは皿の棚に納めよう。 | Tiujn arte dekoraciitajn telerojn mi metos en telerbretaron. |
| 蒸す | BREZI |
| 料理がそのダシをすべて保持したまま焼けるようにするため、蒸気が出ないように、弱火で調理する。 | Kuiri per milda fajro, sen elvaporigxo, por ke la kuirajxo konservu cxiujn siajn sukojn kaj brunigxu: |
| 僕はフライより蒸し焼きのほうが好きだな。だってそんなに脂っこくないもの。 | Mi preferas brezi ol friti, cxar la mangxajxo ne igxas tiom grasa. |
| 今日私たちは蒸し焼きにした牛肉を緑のインゲンと一緒にいただきます。 | Hodiaux ni mangxos brezitan bovajxon kun verdaj fazeoloj. |
| 私は私の祖母が作ってくれる蒸し焼き料理が好きだ。 | Mi tre sxatas la brezajxon, kiun preparas mia avino. |
| 蒸し焼き器に野菜とスパイスを入れとくれ。 | Metu legomojn kaj spicon en la brezujon. |
| 馬ろく、馬勒、拘束、歯止め | BRIDO |
| 乗ったり轢かせたりする動物の頭の周りの、その動物を導いたり連れて行ったりするための皮ひも。 | Rimenarangxo cxirkaux la kapo de rajdo- aux tir-besto, por gxin konduki kaj gvidi: |
| 彼は手綱をその首の上に置いた(もう馬を行かせない)。 | Li lasis al cxevalo la bridon sur la kolo (ne plu gvidis gxin). |
| 指導監督のない富というのは、手綱のない馬のようだ 導きなき富は手綱のない馬のようなものだ。 | Ricxeco sen gvido kiel cxevalo sen brido. |
| 口を慎め! | Bridu vian busxon! |
| 馬から馬ろくを外した。馬勒をはずした | Mi malbridis la cxevalon. |
| その作家は自由奔放な空想力を有していた。 | La verkisto havis nebrideblan fantazion. |
| 彼の怒りの抑制のきかないのを見て、ショックだった。 | Mi estis sxokita, kiam mi ekvidis lian senbridan koleron. |
| 抑制を失った人民は、その国で騒乱を起こし始めた。 | La senbridigita popolo komencis fari malordon en la lando. |
| 輝く、光る | BRILI |
| 1. 生き生きとした明るい光を放つ | 1. Eligi vive helan lumon: |
| 今日は非常良い天気。陽は輝き鳥は歌い… | Hodiaux estas tre bela tago: la suno brilas, kantas la birdoj... |
| 火の輝きは幾分かの明るさをもたらしてくれた。 | Brilo de fajro donis iom da lumo. |
| ランプが庭を輝かせている。 | La lampo briligas la korton. |
| 星たちは湖の中で反射していた。 | La steloj rebrilas en la lago. |
| 星が静かな夜に瞬いていた。 | La steloj trembrilis en la silenta nokto. |
| 2. 活発な明るい光を送り返す | 2. Resendi vive helan lumon: |
| 雪が美しくキラキラしていた。光を反射していた。 | Negxo bele brilis. |
| キラキラするものすべてが有益というわけではない。 | Ne cxio utilas, kio brilas. |
| 輝くものは何でもダイヤモンドだとは限らない | Ne cxio brilanta estas diamanto. |
| そのニュースを聞いて、彼女の目は輝き始めた。 | Sxiaj okuloj ekbrilis, kiam sxi ekauxdis la novajxon. |
| 2. その優美さ、派手さまたは精神性ゆえに注意を引く | 2. Altiri la atenton per sia eleganteco, lukso aux sprito: |
| 実を言えば、私の健康状態はもう良くないのだ。 | Mi devas konfesi, ke mia sano jam ne brilas. |
| その祭りはとても素敵だった。見事だった。 | La festo estis tre brila. |
| 立派に見えるよ! | Vi aspektas brile! |
| 刺繍する | BRODI |
| 糸で織物を飾ること。さまざまな針目によってデザインを変化させる。 | Ornami teksajxon per fadenoj, variigante la desegnon per diversaj kudreroj: |
| かつて人々はハンカチにモノグラムを刺繍していたものだ。 | Antauxe homoj brodis monogramojn sur naztukoj. |
| 私の趣味のひとつは刺繍です。 | Unu el miaj sxatokupoj estas brodado. |
| 博物館ではたくさんの美しい刺繍を見た。 | En la muzeo ni vidis multajn belajn brodajxojn. |
| その村には何人かすぐれた刺繍職人が住んでいる。 | En la vilagxo logxas kelkaj bonaj brodistinoj. |
| 刺繍にはいくつかの種類がある。仕立て刺繍、タンブル刺繍、テクス刺繍 | Ekzistas kelkaj specoj de brodado: tajlobrodado, tamburbrodado kaj teksobrodado. |
| やけどさせる、熱湯をかける、湯通しする | BROGI |
| 1. 沸騰した水の中に浸す、または熱湯を注ぐ(sur/versx/ig/iではないか?) | 1. Trempi en bolantan akvon aux surversxi per bolanta akvo: |
| 薬草を湯がきなさい | Brogu la drogherbojn. |
| 煮汁でおいしいスープを作るよ。 | Mi faros bongustan supon el la brogajxo. |
| 湯通しで野菜のえぐみを取り去ることができます。 | Brogado povas depreni la akrecon de la legomoj. |
| 2. 熱い液体でやけどさせる | 2. Brulvundi iun per tre varma likvo: |
| 自分のスープではやけどする、他人のスープは魅力的。・・・Fremda mangxo havas bonan guston(634番)。エスペラントな日々 | Propra supo brogas, fremda allogas. |
| 羮(あつもの)に懲りて膾(なます)を吹く。 エスペラントな日々 | Brogita ecx sur akvon blovas. |
| 人々に対する不満な気持ちは、やけどさせるような沸騰したものへと変形した。 | Plenda sento kontraux la homoj aliformigxis en brogantan bolajxon. |
| 騒ぐ、雑音を出す | BRUI |
| 1. 調和なしに、さまざまな強い音を聞かせる | 1. Auxdigi diversajn fortajn sonojn, sen harmonio: |
| 誰か夜に騒いで私の眠り妨げた。 | Iu bruis nokte kaj gxenis dormi al mi. |
| 負債は騒がしくないけれども、眠りを壊す。 | Sxuldo ne bruas, tamen dormon detruas. |
| 騒がしい風の後、突然の静寂。 | Post brua vento subita silento. |
| ねずみがゴソゴソ言っている。 | Musoj bruetas. |
| 幸い、冷蔵庫は音が静かである。 | Felicxe la fridujo estas malbrua. |
| 誰にも聞かれないよう、われわれは足音を立てないように行った。 | Ni iris per senbruaj pasxoj, por ke neniu nin ekauxdu. |
| 大音響の音楽は彼の叫びをかき消した。彼の叫びより大きな騒音となった。 | La lauxtega muziko superbruis ecx lian krion. |
| 2. 大衆の注目を得るために、何かについてたくさん大声で話す。 | 2. Abunde kaj lauxte paroli pri io, por atentigi la publikon: |
| 全世界がそのことに騒然としているように思える。 | Sxajnas al mi, ke la tuta mondo bruas pri tio. |
| 彼はがなり立ててしゃべっている。町中が壊れてしまう。 | Per paroloj li bruas, tutan urbon detruas. |
| 騒げば騒ぐほど喜びは少なくなる。騒げば騒ぐほどつまらなくなる。・・・bruo=reklamo(PIV)、787 に近い意味か? 講釈が多いほど中味がない。 | Ju pli da bruo, des malpli da gxuo. |
| 焼ける、焦げる、燃える、萌える | BRULI |
| 1. 火によって費えてしまう。 | 1. Konsumigxi per fajro: |
| ろうそくが燃えている。 | La kandelo brulas. |
| 火のないところに煙は立たぬ。 | Ne ekzistas fumo sen brulo. |
| 割られた木材は簡単に燃え出す。 | Fendita ligno facile ekbrulas. |
| 小さなろうそくによって、大きな城が燃え尽きた。灰になった。 | De malgranda kandelo forbrulis granda kastelo. |
| 彼は口ひげを燃やしてしまった。 | Li bruligis al si la lipharojn. |
| 火事は森を完全に破壊した。 | La brulego tute detruis la arbaron. |
| その物質は燃えない。不燃性である。不燃物である。 | Tiu materialo estas nebrul(igebl)a. |
| 2. 火のように熱くするようにあること | 2. Esti varmega kiel fajro: |
| 彼は熱で燃えるようになっている。 | Li brulas de febro. |
| 君の頬は燃えるようだ。ほっぺたが真っ赤だ。病気かな? | Viaj vangoj estas brulaj. Cxu vi malsanas? |
| 指をやけどした。火傷した。 | Mi brulvundis mian fingron! |
| 3. 強い興奮状態にある | 3. Esti en forta eksciteco: |
| 我慢できなくて、燃えるほど君に会いたい。 | Mi tre volas vin ekvidi, ke mi ecx brulas de senpacienco! |
| 焦がれるより結婚するほうが良い | Estas pli bone edzigxi ol bruladi. |
| まだ一つの希望の小さな炎がチロチロ燃えている。 | Ankoraux bruletas unu fajrero da espero. |
| 花束、ブーケ、(美しいものの)一群、芳香 | BUKEDO |
| 1. むしりとられた花々をまとめたもの | 1. Kunligajxo de desxiritaj floroj: |
| 私はとても美しいバラの花束をもらった。 | Mi ricevis belegan bukedon el rozoj. |
| ブーケをアレンジするのはひとつの技術であって、人はそれを丁寧に学ばねばならない。 | Arangxi bukedon estas arto, kiun oni zorge lernas. |
| 2. 一群の美しいもの | 2. Aro da belajxoj: |
| そこは美しい女の人たちの群れであった。 | Tie estis bukedo da belegaj virinoj. |
| 3. ワインが酸素と接触することによって発する、さまざまないいにおいの全体。 | 3. La tuto de diversaj agrablaj odoroj, kiun vino eligas pro kontakto kun oksigeno: |
| そのワインの芳香を楽しんだ。 | Ni cxiuj gxuis bukedon de la vino. |
| ワインは良い香りがした。 | La vino estis bonbukeda. |
| 巻き毛、輪 | BUKLO |
| 1. らせん状に巻かれた状態の髪の小さい束 | 1. Spirale volvigxanta fasketo da haroj: |
| 彼女は自分の髪の巻き毛を切り取って、私にくれた。 | Sxi detrancxis buklon de siaj haroj kaj donacis al mi. |
| 彼の巻き毛の髪は女の子たちみんなに好かれていた。 | Liaj buklaj haroj placxis al cxiuj knabinoj. |
| 私は帽子をかぶらないことにしているの、だって帽子は私の巻き毛を乱すんだもの。 | Mi ne portas cxapelojn, cxar ili malbonigus mian buklaron. |
| 母親は自分の髪にカールをかけようと思って、カーラーを買った。 | La patrino acxetis buklilon, cxar sxi volis bukli siajn harojn. |
| 2. くるくるしたカーブにされた糸、リボン、紐。 | 2. Ringforme kurbigita fadeno, rubando, sxnuro: |
| 贈り物をカールしたリボンが飾っていた。 | La donacon ornamis kelkaj bukloj de rugxa banto. |
| BULO ボール | BULO |
| およそ球形の形の、多少ともこねる事ができる物質の一片: | Peco de pli-malpli knedebla materio, kun proksimume globa formo: |
| 彼の心は氷の玉になった〔?〕 | Lia koro farigxis bulo da glacio. |
| わたしは行事のプログラムを表すリストの各項目の頭に、小さい丸を付けた。 | Mi uzis bulan liston por prezenti programerojn de la arangxo. |
| 私はおいしい肉の小さいボールの入ったスープを食べた。 | Ni mangxis supon kun bongustaj buletoj el viando. |
| 少女はベッドの中で丸くなった。 | La knabino buligxis en la lito. |
| 雲は一つの大きな群れの中に丸まっていった。 | La nuboj kunbuligxis en unu grandan mason. |
| 子猫は糸玉で遊んだ。 | La katido ludis kun fadenbuloj. |
| 子どもたちは互に雪の玉を投げあった。 | Infanoj jxetadis negxbulojn unu al la alia. |
| 僕に丸パンをおくれよ、頼むよ。ロールパン | Donu al mi panbulon, mi petas. |
| 棺の上には土くれを投げることになっている。 | Oni kutimas jxeti terbulojn sur la cxerkon. |
| 会報、紀要、広報、ブレティン | BULTENO |
| 周期的な、必ずしも定期的というわけでもなく出される国や団体、専門家たちの情報誌 | Perioda, ne cxiam regule aperanta informilo de sxtato, de societo, de fakuloj ks: |
| エスペラントについての電子情報誌の第一号はいつ発行されましたか | Kiam aperis la unua elektronika bulteno pri Esperanto? |
| 今年の訴訟についての広報誌は大きな変化を見せている。 | La cxi-jara bulteno pri la procesoj montras grandajn sxangxojn. |
| もうすぐ雨が降ると、気象通報で私は知った。 | Mi eksciis de meteologia bulteno, ke morgaux pluvos. |
| 電子掲示板はコンピュータシステムで、ユーザーは情報を読んだりメッセージを書き込んだりするためにそれに接続する。 | Bultenejo estas komputila sistemo, al kiu uzantoj konektigxas por legi informojn kaj lasi mesagxojn. |
| ぶちの、斑の、色とりどりの | BUNTA |
| 他の同種の人やものが普通に単色を示すのに対して、複数の色を提示しているような | Prezentanta plurajn kolorojn dum aliaj samspecaj uloj aux ajxoj prezentas normale unu: |
| 森の中で私は美しいまだらに色とりどりの花を見つけた。 | En la arbaro mi trovis belegan buntan floron. |
| この多色のワンピースはとても君のすらっとした体にとてもよく映えるよ。あなたの細身の身体の上で非常に美しい。 | Tiu bunta robo aspektos tre bele sur via svelta korpo! |
| 言語プリズムは世界の諸言語の多様性と相異性とを示すことをを目的としている。 | Lingva Prismo celas al montrado de la bunteco kaj diverseco de la lingvoj de la mondo. |