エスペラント語（Esperanto）：記事とリンク

■ エスペラント語（Esperanto）とは

エスペラント語は、1887年にルドヴィコ・ザメンホフが発表した国際補助語です。日本語を母語とする人にとっても学びやすい規則的な文法を持ち、現在も世界各地で使われています。エスペラント語は、国境を超えた共通語によって、人びとの相互理解を容易にし、ひいては争いごとのない地域・世界を実現したいという意図で創られました。このブログでは、エスペラント語そのものを紹介することよりも、エスペラントを手がかりに、平和、人権、国際法、歴史、哲学、健康など、世界のさまざまな問題を考えたり調べたりすることを主なテーマとしています（結果的にですが）。
特に21世紀に入っても戦争が絶えないことや経済格差・貧困問題が解決していないことから、最近は平和と国際人権法にかかわる事柄を紹介しながら、それらは「世界共通語」エスペラントならどのような単語を使うのだろうか、などということも探っています。重要な条約などを少しは蓄積してきたと思うので、検索してみてください。原文や訳文、原文や訳文へのリンクなどが見つかるかも知れません。
なお、バイク・ツーリングや面白そうなことも時々は書くようにしています。（2026.08記）

■ エスペラント語を学んでみたいと思う方、エスペラントについて知りたい方へ

〇エスペラント入門のためのリンク集
〇「ザメンホフ伝」（いつのまにか再掲載されていて良かった）
エスペラントについてよくご存じでない方はまずは「エスペラント」語の考案者の伝記、「ザメンホフ伝」をお読みください。

■ このブログの中の記事（主に対訳。ただし拾ったものの組み合わせ）

対訳のタグを押してみてください。

■ ネット辞書

■ エスペラント学習サイト

■ エスペラント・日本語対訳などのサイト

■ エスペラントのブログなど

■ 団体など

■ ツール


■ 国連やその他の国際的な組織や機構

■ バイクツーリング・その他

■ エスペラントの動画を集めたリンク集サイト
■ エスペラントの読み物など
■ カテゴリー

japana novaj^o; 　paco; 　historio; 　kulturo; 　kanto; 　lerni Esperanton; 　lingvo; 　相関詞; 　日エス対訳; 　資料; 　homaj rajtoj; 　internaciaj aferoj; 　aliaj; 　alia blogo; 　バイクツーリング; 　sinonimo/類義語; 　provo; 　Vojag^o per motorciklo; 　C^iutaga vivo; 　socio; 　rekomendo lerni Esperanton; 　japaneska; 　Filozofio; 　rakonto; 　Internacia novaj^o; 　Legolibro de KABE; 　マルタ; 　vortoj; 　エスペラントのススメ; 　エスペラント入門への道; 　konstitucio; 　Universala Esperanto Metodo; 　Vorto de la tago; 　pri c^i tiu blogo; 　mang^aj^o; 　Kioto; 　trejni en Esperanto; 　aliaj landaj amikoj; 　Sxerco; 　Ne finita artikolo; 　koloro; 　Interreto; 　scienco; 　難しい; 　filmo; 　Psikologio; 　Anekdoto; 　ドラえもん; 　sportoj; 　movio; 　Filozofo; 　Motorciklo; 　Ideologio; 　muziko; 　pensoj; 　kino; 　alilanda novaj^o; 　これはひどい; 　Legosignoj; 　aforismo; 　ceteraj; 　gnomika; 　opinio


■ その他
■ 迷惑広告などの通報先




プロフィール

*1:作者の「X」のアカウントは、@catnose99さんで、開発のきっかけなどは、こちら。Catnose99さんが運営している他のサイトは、こちらしずかなインターネット。

「カキストクラシー」：極悪人政治 / regximo, regpolitiko aux sxtato, kiu estas gvidata de la plej malbonaj, malplej kvalifikitaj politikistoj

homaj rajtoj paco

カキストクラシーという言葉があるそうだ。「柿酢と暮らし」ではない。


憲法集会で政治学者の人が紹介したのだが、初めて聞いた。
En la mitingo por defendi / protekti la Konstitucion de Japanio la reprezentanto, politikologo, parolis pri la "kakistokratio". Mi unuafoje auxdis la vorton.

WIkipedia を見ると、/ Laux Vikipedio

  • カキストクラシー(英語: kakistocracy)とは、極悪人政治、悪徳政治を指す用語。最悪の者、能力の無い者、あるいはほぼ悪意のある市民により運営されている国や地域のこと。（カキストクラシー）
  • Kakistocracy (/ˌkækɪˈstɒkrəsi/ KAK-ih-STOK-rə-see) is government by the worst, least qualified, or most unscrupulous people. (Kakistocracy)
  • Kakistokratio estas registaro, kiu estas gvidata de la plej malbonaj, malplej kvalifikitaj aŭ plej senskrupulaj civitanoj. (Kakistokratio: kaj la deveno de la vorto estas la greka.)


それでは、カキストクラシーとは最悪の衆愚政治のことであるか。
Cxu la "Kakistokratio" signifas ekstreme malbonan oklokration?


今日にあっては違うようだ。/ En la lastaj jaroj, Ne.


2024年『エコノミスト』誌は「カキストクラシー」を「2024年を代表する言葉」に選出した。
En 2024 la gazeto "Economist" elektis la vorton "Kakistokratio" kiel la jaran vorton en 2024. *1

The Economist has chosen its word of the year…
It’s “kakistocracy”, the rule of the worst, coined in English as an intentional antonym to aristocracy, originally “rule by the best”.

"The Economist" elektis sian vorton de la jaro...
Gxi estas "kakistokratio", la regado de la plej malbona, termino kreita en la angla kiel intenca antonimo (mala vorto) al aristokratio, kio origine signifas "regadon de la plej bonaj".

エコノミストがワード・オブ・ザ・イヤーに選んだのは「カキストクラシー」で、もともとは「最良による支配」を意味する「アリストクラシー」の対義語として造られた語で、「最悪による支配」を意味する。

https://www.linkedin.com/posts/drtomaschamorro_the-economists-word-of-the-year-for-2024-activity-7271407059961602048-ZcwC

ランキング参加中
多言語・多文化


具体的には、例えばアメリカのトランプ、ロシアのプーチンとその国家体制を指して形容するのに使われ、「本来その地位にふさわしくない最悪・不適格な人物たちが権力を握った結果、機能不全に陥った（ダメにさせられた）政治体制・国家体制」という理解で広く流通している。

Lastatempe la termino "kakistokratio" estas uzata precipe por priskribi la politikajn regximojn de politikistoj kiel ekzemple Trump en Usono aux Putin en Rusio. Gxi estas vaste komprenata kiel "politika aux nacia regximo, kiu farigxis misfunkcia (ruinigita) pro tio, ke la plej malbonaj kaj plej netauxgaj individuoj, kiuj ne estas en sia gxusta loko, prenadas la potencon."



*1:https://www.economist.com/culture/2024/11/29/the-economists-word-of-the-year-for-2024

Acxeti Rizon / 米を買う話

C^iutaga vivo

コメが高くて高くて、本当に困ってしまいます。

Laŭ antaŭa anonco kaj afiŝeto ĉi matene la plej proksima supermerkato, al kiu tamen mi bezonus pli ol dudek minutojn por iri piede, provizore vendas rizon je malmulta prezo. Ja, 4000 enojn por 10 kilogramoj. Lastatempe, ĉu je antaŭa jaro, la prezo de rizo forte altiĝis kaj ankoraŭ altiĝas. Lastatempa prezo de rizo estas 3500 enoj por 5 kilogramoj. Antaŭ altiĝo ĝi kostis je ĉirkaŭ 1500 enoj.




　Mi bicikle vizitis la supermerkaton ĝuste post la malfermo, je la oka horo.
　Kaj tamen jam en la supermerkato estis plenplena de amaso da aĉetantoj, ĉefe, almenaŭ pli ol duono de aĉetantoj estis gemaljunuloj.
　Mi naĝis tra la homamaso kaj atingis la sekcion de rizo, kaj prenis 20 kilogramojn (du sakojn). Tre pezaj.
　Bazarkorbo de la supermerkato*1 mordas miajn manojn. Mi surmetis laborganojn*2. Mi laŭdetis min kunporti gantojn. Pene portis ilin al kasejo kaj paginte portis al mia biciklo ekster la supermerkato.

　Apud mi malalta maljunulo pene portis kaj metis sur sian biciklon ion pezegan.

  • Ho, ankaŭ li aĉetis rizon.

　Mi bone rigardis lian pakaĵon, ĝi estis skatolo plenigita per ladbieroj*3.


fino



ランキング参加中
多言語・多文化



いつものスーパーがコメを10kg、4000円で販売するというので、開店直後に行ってみたら年寄りでいっぱい！

頑張って20kgを買って、自転車置き場に運ぶと、隣にもすごく重そうな荷物ひとつを両手に抱えて自転車の後ろかごに載せようとしている背の低い高齢男性がおられた。

ああ、この人も朝からコメを買うために来られたのだな。


自分のコメの袋と色が違うな、と思ってもう一度見ると、それ、段ボールの缶ビールなのだった。

おわり。


*1:スーパーの買い物かご。買いたい商品を入れてレジまで運ぶためのカゴ。

*2:軍手

*3:段ボール箱いっぱいの缶ビール

法整備か「思いやり」か / Cxu establi legxojn aux havigi kompatemon por elimini diskriminacion? （翻訳練習）

homaj rajtoj 日エス対訳

「多様性」ダイバーシティの変質をめぐって（翻訳練習も）/ Kian transigxis la "diverseco"?の続きです。岩渕功一氏の『多様性とどう向き合うか』（岩波新書）をご自身が紹介している文章からの抜粋と、その翻訳練習です。ぜひ著書をお読みください。

■共生政策・差別禁止法の不備と思いやりの強調

■ Nekompleteco en politiko por kunekzisto kaj kontraŭdiskriminaciaj leĝoj, kaj la emfazo de kompato

　差別が社会全体で向き合うべき深刻な問題として日本で広く共有されていないことは、移民の受け入れやさまざまな差異をめぐる差別・不平等を解消して包含的な共生社会を創ることをめざした国政レベルの政策や法制度が十分に発展していないことと密接に関係していると思われます。
　　La fakto, ke diskriminacio ne estas vaste rekonata en Japanio kiel grava problemo, kiun la socio kiel tuto devus trakti, verŝajne estas proksime rilata al la fakto, ke naciaj politikoj kaj leĝaj sistemoj ne estas sufiĉe evoluigitaj por krei inkluzivan kaj kunekzistan socion per eliminado de diskriminacio kaj malegaleco rilate al akcepto de enmigrantoj kaj al diversaj diferencoj.

　日本では「多文化共生」が移民やエスニック・マイノリティーの人たちの社会統合をすすめる政策的なとりくみとされてきましたが、その実践を担ってきたのは地方自治体やNGO ／ NPO、市民団体などです。
　　En Jepanio, "multultura kunekzistado" estadas konsiderata kiel politika agado por antaŭenigi la socian integrigon de enmigrintoj kaj etnaj malplimultoj, sed ĝian efektivigon praktike plenumadas lokaj registaroj, NROoj/NPOoj kaj civitanaj organizoj, ne la registaro.

国政レベルでの実質的な政策が十分に伴っておらず、移民や多様な差異を持つ人々との共生を社会全体の課題としてとりくもうとしていないという意味で、それは〝多文化主義なき多文化共生〟だといえます。
Je la nacia nivelo, la registaro ne havas substancajn politikojn, kaj ĝi ne klopodas trakti la kunekzistadon kun enmigrintoj kaj homoj malsamaj laŭ diversaj aspektoj kiel defion por la tuta socio. Tiusence, oni povas diri, ke tio estas "multkultura kunekzisto sen multkulturismo".

　最近では、より多くの人を外国から受け入れる必要性が高まるなか、出入国在留管理庁のもとで「外国人材の受入れ・共生のための総合的対応策」が議論されています。
　　Lastatempe, por la kreskanta bezono akcepti pli da homoj el eksterlando, la Agentejo pri Enmigradaj Servoj diskutas "Ampleksajn rimedojn por akcepto kaj kunekzistado de eksterlandaj talentuloj."

しかし、現政権のもとで「秩序ある」が共生の前に加えられて、外国人の出入国・在留管理だけが迅速に強化されており、包含的な共生政策はさらに後退しています。
Sed, sub la nuna registaro, la termino "bonorda" estis aldonita antaŭ "kunekzistado", dume la registaro plie severigas kontrolon de enmigrado kaj restado de fremduloj. Inkluzivaj kunekzistaj politikoj plue regresas.

日本には罰則付きの差別を禁止する法律もありません。
Japanio ne havas eĉ punigan leĝon kontraŭ diskriminacio.

人種差別撤廃委員会をはじめとして、国連の人権諸機関からジェンダー、LGBTQ＋、障害、人種、エスニシティ、年齢、宗教に関する包括的な反差別法の制定を求める勧告を受けていますが、政府はいまだにそれを受け入れようとしていません。
La japana registaro ricevis rekomendojn de homrajtaj instancoj de UN, inkluzive de la Komitato pri la Elimino de Rasa Diskriminacio, por establi ampleksajn kontraŭdiskriminaciajn leĝojn rilate al sekso, GLAT+ (gejoj lesboj ambaŭseksemulo, transgenruloj, kviro kaj aliaj), handikapo, raso, etneco, aĝo kaj religio. Sed la registaro ankoraŭ ne akceptas ĉi tiujn rekomendojn.

ヘイトスピーチ解消法もLGBT理解増進法も罰則がない努力義務にとどまっています。
Kaj eĉ la Leĝo pri Elimino de Malamparolo kaj la Leĝo pri Promocio de GLAT-Kompreno preskribas nur la devon fari klopodojn sen punaj dispozicioj.

罰則付きの国旗損壊罪が迅速に成立したことと比べると雲泥の差があります。（2年以下の拘禁刑または20万円以下の罰金）
Tio estas grandega diferenco kompare kun la rapida efektivigo de kriminala leĝo pri la kalumnio de la nacia flago （precize: Leĝo pri la punado de damaĝado al la nacia flago）, kiu havas punojn. (Malliberigo ĝis du jaroj aŭ monpuno ĝis ducent mil enoj.)


ランキング参加中
多言語・多文化


　罰則を伴う差別禁止法を制定する代わりに強調されているのは、差別をしないように一人ひとりが思いやりや優しさを持つことです*1。
　　Anstataŭ fari punigan leĝon kontraŭ diskriminacio, oni emfazas, ke ĉiu individuo havu kompaton kaj bonkorecon por eviti diskriminacion.

しかし、それだけでは社会で構造化された問題として差別に向き合うことなく、個人の心の問題へと落とし込まれてしまいます。
Tamen, se oni nur havas tian sintenon kaj ne traktas diskriminacion kiel socian strukturan problemon, oni reduktas ĝin al afero de individua psikologio.

思いやりを持つことは重要ですが、それだけでは差別を解消することはできません。
Kvankam havi kompatemon estas grave, ĝi sole ne povas forigi diskriminacion.

ある差異を持つ人たちが差別や不平等を経験しているという現実を社会全体で真摯に受け止め、その解消に向けて国レベルでの政策・制度・法整備を発展させていくことが必要不可欠です。
Estas esence kaj necese, ke la socio kiel tuto serioze agnosku la realon, ke homoj kun certaj diferencoj spertas diskriminacion kaj malegalecon, kaj ke oni disvolvu naci-nivelajn politikojn, sistemojn kaj jurajn kadrojn por trakti ĉi tiujn problemojn.




多様性とどう向き合うか: 違和感から考える (岩波新書)

多様性とどう向き合うか: 違和感から考える (岩波新書)

Amazon
　
多様性とどう向き合うか 違和感から考える （岩波新書　新赤版 2094） [ 岩渕 功一 ]

多様性とどう向き合うか 違和感から考える （岩波新書　新赤版 2094） [ 岩渕 功一 ]

*1:法務省「人権教育・啓発に関する基本計画」等。一体誰が、強調しているのかといえば、具体的には法務省や文部科学省が発信源となっています。これら人権を「差別」と特に結びつけて、諸個人の「思いやり」「心の問題」、法整備などよりはまず個人的「反省の対象」とすることは、日本が長年採ってきた「対策」であって、深く日本人の内面に根を下ろしている「スローガン」だと思います。

初めてのタコ焼き（食べたこと、食べさせたこと）/ Unuafoja sperto de TAKOYAKIo (mangxi, mangxigi)

aliaj 日エス対訳

対訳にしたけれど、エスペラントの「出来」は我慢の範囲内に収めたような収まらなかったような。


　タコ焼きは小麦粉とタコの食べ物で、普通は卓球の球くらいの大きさに丸く焼いてあるものである。その球は小麦粉、出汁、卵なんかでできている濃いけれど液状のペーストで作る。それを半球状のくぼみがたくさんある熱い鉄板で少量の油を使って丸くする。その生地の中に、まだ火が通って固くならないうちに刻みネギ、天かす、タコの切り身を入れる。くぼみの中で千枚通しみたいなやつでひっくり返す。中がゆるいままで外側が少し茶色く焦げたら出来上がり。
　　TAKOYAKI-o estas tritika kaj polpa manĝaĵo, kiu kutime estas fririte formita pilketo proksimume tiel granda kiel tablotenisa pilko. La pilketo estas formita de densa sed likva pasto el tritika faruno, supo de sekigita fiŝaĵo kaj koka ovo. Ĝin oni formas en pilkan formon per varmega metala plato kun multaj duonglobaj kavetoj kaj per malmulta olero. En ĝi, dum la likva pasto ankoraŭ ne malmoliĝas per varmo, oni enmetas fajne hakitan verdan ceparon, tempurajn pastopecetojn kaj pecon de polpo (oktopaso). Oni turnas ĝin en la kavo per bastoneto. Ĝi estas preta, kiam la ekstero de la pilketoj estas iom bruna kaj krakiĝinta, dum la interno restas mola.
en.wikipedia.org




　普通、10個から20個くらいは一度につくる。それを何個か使い捨ての舟に盛って、タコ焼きソースと削り節をかけて、紅生姜の刻んだのを添えることもある。
　　Kutime oni kuiras 10 ĝis 20 aŭ pli da pilketoj de TAKOYAKIo samtempe. Kaj fine kelkajn pilketojn de TAKOYAKI oni aranĝas sur foruzebla telero, kaj oni surmetas TAKOYAKI-saŭcon kaj iom da sekigitaj bonit-flokoj kaj foje kunmetas iom da ruĝa piklita zingibro.



　自分が子どもの頃住んでいたところにはたこ焼き屋がなくて、タコは知っていたけど、タコ焼きは知らなかった。
　　Kiam mi estis infano, en la loko, kie mi loĝis, ne troviĝis TAKOYAKI-ejo. Mi sciis pri polpo, sed ne konis TAKOYAKI-on.



　「タコ・焼き」は字義でいうと焼いたタコである。タコ焼きという文字からは形も味も想像できなかった。タコの姿焼きみたいなやつだろうか。それとも衣もなんもなしで焼いたタコのぶつ切りみたいなやつだろうか。
　　La nomo "TAKO-YAKI" laŭlitere signifas polpon rostitan. Mi ne povis imagi ĝian formon nek guston el la nomo. Ĉu tuta figuro de polpo estas rostita, aŭ pecoj de polpo estas rostitaj sen esti kovritaj per ia pasto?





　初めてタコ焼きを勧められた時はまだ子どもだった。
　　Kiam mi unuafoje renkontis la TAKOYAKI-ojn proponite de mia amiko, tiam mi ankoraŭ estis infano.

　初めてタコ焼きを見た時、拍子抜けした。もっと何にかグロテスクなものを漠然と想像していたのに、でてきたタコ焼きは、「タコ」っぽくなくて小さい球で、チョコレート色のソースが掛かっていた。甘いの、これ？
　　Kiam mi unuafoje vidis la TAKOYAKI-ojn, mi perdis streĉon. Ĉar mi vage imagis ion pli groteskan, sed la TAKOYAKI-oj metitaj ne aspektis kiel "polpaj", kaj ili estis formoj de malgrandaj pilkoj, kaj krome eĉ ili estis kovritaj per ĉokoladokolora saŭĉo. Ĉu dolĉas?

　初めてタコ焼きを食べた時、うますぎてびっくりした。こんなうまいものを知っているなんて、友だちはすごいな、と思った。しかもその時彼は大人のように独りで注文して、泰然として支払いを済ませたのだった。子どもなのに。数ヶ月前まで小学生だったのに。僕の「世界」はまだ狭かったのだ。一人で食べ物屋に入って行ったこともなかったし、その時はお金も持ってなかった。
　　Kiam mi unuafoje manĝis la TAKOYAKI-on, mi miregis pro ĝia bongusteco. Kaj mi tiam tre respektis mian amikon, ĉar li konas tian bongustegan manĝaĵon. Kaj tiam li sola mendis TAKOYAKI-ojn kaj pagis senhezite, kvazaŭ plenaĝulo. Tiam mia mondo estis tre malvasta, ĉar antaŭ kelkaj monatoj mi estis nur elementa lernejano kaj ne eniris en restoracion sola, kaj krome mi tiam ne havis monon.



　タコの味はイカみたいだけどなにか独特だった。めちゃ美味かった。ソースの味は、醤油ベースの塩味、野菜と果物の甘み（トマトとりんご）、いろんなスパイス。日本のバーベキューソース味というのだそうだ。
　　La gusto de polpo similis al loligo/sepio sed estis unika. Tre bongusta. Kaj la gusto de saŭco havas tri elementojn: 1) sojsaŭco-bazita saleco, 2) dolĉeco de legomoj kaj fruktoj (tomato kaj pomo) kaj 3) diversaj spicoj, t.e. gusto de japana barbekua saŭco.



　何年も経って、エスペラントを勉強し始めた頃、海外からの何人かゲストを京都案内することになった。そしたらたこ焼き屋が清水寺の近くにあった。
　　Post multaj jaroj, kiam mi ĵus komencis lerni Esperanton, mi ĉiĉeronis kelkajn esperantistojn el aliaj landoj tra Kioto. Tiam mi trovis TAKOYAKI-ejon.

「お、タコ焼きを食べようか」
「ムリムリムリムリムリ！」「おもしろそう！」「タコヤキって何？　え、蛸？」
口々に騒ぎ出した。

  • Ho, bone ni manĝu TAKOYAKI-on.
  • Ne, ne, ne, ne, ne, ne! / Interese! / Kio estas takoyakio? Ve, polpo?

Ili bruis unu post alia.



だが、タコ焼きはうまいに決まっていたので、一皿買った。
Sed mi kredis, ke TAKOYAKIo estas plej bongusta, do mi aĉetis unu teleron da TAKOYAKIo.



「はい、どうぞ」
「うひー！」（噛まずに飲み込む）
「私はもう食べたわ、もう義務は果たしたの！」
「無理だわ、タコ絶対無理！」
「わしは何でも食えるぞ、このとおりだ」
ちょっとした騒ぎになってしまった。

  • Jen, bonvolu.
  • Uuuua! (senmuĉe glutis ĝin)
  • Mi jam manĝis, mi jam plenumis mian propran devigon!
  • Mi ne povas, mi neniam povas polpon manĝi...!
  • Mi povas manĝi ion ajn!

Sufiĉe granda tumulto okazis.




自分としては日本のうまい食い物を提供した、ということで納得も満足もしたのだが、彼らはとにかく飲み下すので精一杯だったようだ。今考えると、彼らにはとんだ罰ゲームだったのだろう。
Mi estis kontenta, ĉar mi donis al ili plej bongustegan manĝaĵon, sed ili devis engluti ĝin tolere. Mi nun supozas, ke tio estis ia absurda puno por ili.



ランキング参加中
多言語・多文化

初めての一人旅

aliaj

日本でも、他所の国でもある程度そうかも知れないが、

  1. バス停まで遠い自宅
  2. バス停
  3. 日用品や食料品が買える町
  4. 鉄道の駅もある町
  5. 地方都市
  6. 急行列車も停まる町
  7. 特急列車も停まる町・百貨店もある・アーケードの商店街もある
  8. 県庁所在地
  9. 政令指定都市
  10. 地方中枢都市（札幌・仙台・東京・名古屋・大阪・広島・福岡）

という重層の、より辺境に住んでいると、上位の町に出かけるのは、子どもにとって冒険である。


たまたま僕が住んでいたところは国鉄の駅と国道が近かったので、国道まで出れば駅も近く、バスも国道を通っていた。もちろんバスもなく、駅まで数十キロという地域も少なくない。

僕は鈍行列車の停まる町に住んでいたので、百貨店もある特急も停まる町へは車か列車（ディーゼル）で半日かけて行くのであった。もちろん、親が連れて行かねばならない。子どもだから。


中学生になって、どんな自転車かは忘れたが自転車を買ってもらっていたので、一人で朝から自転車に乗って行けるところまで行ってみようと思った。その百貨店もある町までは、今測ってみれば35kmくらいだったので、峠はいくつか越えなければならないが、まさに半日くらいかければ行けたのだった。引き返す時間も考えて、怖くなってきたら帰ろうと思っていたのに、車しか通らない知らない国道を延々と、ハァハァ自転車をこいでいたら見覚えのある「町」が見えてきてしまったのだった。
お金はほとんど持たずに行ったと思う。きれいな公園のトイレを使おうとしたら有料だったので、すごく困った。


次に、友だちと一緒に行ってみた。道案内は僕がした。


興奮した。
まだ、子どもなので、自転車で隣の行政区に勝手に子どもだけで行くというのは、不良行為というかルール違反というか、なんとなくやってはいけないことになっていたのだ。
二つくらい行政区を挟んだところ、つまり隣の隣のそのまた隣の町、もう遠い町の国道を走っていると、国道沿いの広場に担任の教師がいたのでびっくりした。大人が車かバイクで職場に通う分には10km、20kmは全く圏内だったのだろう。しかし、来てはいけないところに来ている自分としては、その教師がこっちを見なかったので、ホッとしたものだ。見つかったらどんな「咎め」を受けるかわからない。ビンタ？げんこつ？　それも嫌だが、なにか市民権を奪われてしまうというか、学校に通えなくなるかも知れない、という恐怖が頭をよぎった。


友だちといったときは、帰りに友だちがへばってしまい、途中で国道沿いの「たこ焼き屋」でたこ焼きを食べたいと言った。
まだ、自分の町までは遠いし、夕方も近づいている。僕の家は友だちの家よりもうひとつ峠を越えなければならない。その友だちのことは大好きだったが、すごくイライラしてしまった。もとより小遣いも持っていないし、「たこ焼き」という不気味な名前の食べ物を食べたこともなければ見たこともなかった。
でも友だちが好きだったのと、無理に誘って連れてきていた負い目もあって、言うことを聞いて、一皿を二人で食べた。初めてたこ焼きを食べたのはこの時だった。それまでタコ自体食べた記憶がなく、しかもそれを焼いて出す、あの「タコハッちゃん」の絵のようなものが、焼かれてどんな姿なのか、どんな味なのか想像もつかなかったのだが、出されてきたものは丸い団子でチョコレートのようなものがかかっていて、すごく拍子抜けした。恐る恐る口にいれるとチョコではなくソースの味で、中に入っているタコはイカのようで安心した。そしてすごくうまいと思った*1。（自分の町にはたこ焼き屋もお好み焼き屋もなく、お好み焼きは親が余り物で作ってくれるくらいだった）


僕がこっそり一人で・そして次には友だちと二人だけで、「町」に行ったことは、週明けには、テーブルの上にこぼした水の上に布巾を乗せたときのように、じわーッとクラスの男子の間に知れ渡っていった。
「○○くん、ひとりで✕✕*2に行ったんだ？」
「そんなのダメなんじゃないの？」
というようなことを聞いてくる奴もいた。一目置かれた感じだった。


それと、実は前に住んでいた隣町の下級生にその「町」の真ん中で偶然会ってしまい、「絶対誰にも言うなよ」と口止めしたのだが、すぐに親に漏らしたらしい。その親から自分の親にはすぐに情報が行ったらしく、「✕✕に行ったのか」と聞かれた。
怒られはしなかったが、黙って行ったので、後ろめたい気持ちはあった。だが、もう行くなとも行ってはいけないとも言われなかった。誰それくんの親から聞いた、とだけ言われたと思う。


そして半月もしないうちに、「オレも行った」とか言う奴が二人、三人と出てきた。小遣いを多めに持っていって、何かを買ったとも言っていた。


自分としては「一目置かれる」ことが目的ではなかったが、まあ「一番最初にやった奴が偉い」という気持ちはあった。
そうして、予期していなかったが、僕は親の都合で別県の「県庁所在地」に引っ越してしまった。


田舎の同級生の男子生徒の奴らは、その後も、「百貨店のある町」への危険なアプローチを繰り返しているのだろう、と思った。「根性試し」*3というやつである。
僕らにとって「百貨店のある町」は自分らの世界の「終着駅」で、それを越えた「県庁所在地」とか、仙台とか、福岡とかは東京を頂点とした、親ですら特別なことがなければ絶対に近づけない、もはや「町」ではない「地球の中心部」のような所で、近所の道路も鉄道も容易にはつながっていない世界であった。
逆に「百貨店のある町」は、親が化粧をしたり、よそ行きの服を着れば連れて行ってもらえることもある、特別ではあるが、道も鉄道も地続きの世界ではある。


だが、引っ越して「他所の世界」に来てみると、「田舎」から「百貨店のある町」に「良い子の掟」破って自転車で行って帰る、それを自慢するというのは、なんとも小さな・田舎臭い行為なのだった。
でも、だからといってそれを見下すような気持ちにはならなかった。その「偉業」を僕の学年で一番先にやったのは僕だし、知っている上級生も下級生も、そんな大それたことことは誰もやっていなかったから。


バイクでの一人旅をするようになったのは、もっと後のことではある。当たり前か。中高生にとってバイクは不良の乗り物だったし、原付の免許も18歳になってから取ったんだし。




こちらも参照：お題「初めて一人旅をします。一人旅でよかった場所、一人旅初心者におすすめの旅行先を教えてください。」
ちょっとこの記事は、このテーマとは違うけどな。許してネ。

*1:今思い返せば、マラソンのように走っていたのに、休憩してモノを食べる、ということが、そのマラソンの精神性を犯すような気持ちだった、と思う。それと、たこ焼きは疲れていたせいもあるだろうが「こんなうまいものは食べたことがない」と思った。こんな食べ物を知っていて、中学生なのにオトナが入るような店に行って食べようと提案した友だちをスゴイと思った。

*2:会話で神戸「市」とか名古屋「市」とはわざわざ言わないように、✕✕市とも言わない。

*3:たとえば、安全とされている橋から川に飛び込むとか、危険だが鉄橋を渡るとか。「根性試し」（コンジョだめし）はいくらか危険性が伴って、それを「コンジョ」で乗り越えなければならないし、それができないと、場合によっては仲間外れにされたり「子ども」扱いされたりしてしまう、通ったほうが良い・通らねばならない儀礼のようなものだろう。

Internacia Kunlaboro kaj Homaj Rajtoj --- 翻訳 2

homaj rajtoj traduko

INTERNATIONAL COOPERATION and HUMAN RIGHTS 国際協力と人権（外務省、2022）
このパンフレットがすごく勉強になるので、紹介します。
www.janic.org

Internacia Kunlaboro kaj Homaj Rajtoj --- 翻訳 1



Sekcio 1: Kreskanta gravigo de la garantio de homaj rajtoj en la internacia komunumo kaj klopodoj de Japanio

Neprofita organizo: Japana Centro de Ne-Registaraj Organizoj por Internacia Kunlaboro (JANIC)
Ĝenerala Direktoro: WAKABAYASHI-Hideki

Enkonduko

　　Ne estas troigo diri ke la historio de homaro estas historio de diversaj perfortoj: militoj kaj konfliktoj. Tra tia longa historio, hodiaŭa respekto al elementaj homaj rajtoj estas frukto hardita tra multaj malfacilaj provoj.
　　Surbaze de profunda bedaŭro pro la Dua Mondmilito, en kiu multaj karaj vivoj perdiĝis, la graveco de internacia paco kaj ekonomia-socia kunlaboro estis rekonfirmita, kaj la Unuiĝintaj Nacioj, kiuj celas respektadon al homaj rajtoj kaj elementaj liberecoj, estis fonditaj. La Unuiĝintaj Nacioj engaĝiĝas en diversaj agadoj celantaj garantii homajn rajtojn. Precipe post kiam en 1997 tiama Ĝenerala Sekretario de UN Kofi A. Annan pledis "ĉeffluigon de homaj rajtoj", UN fondis en 2006 "la Konsilion pri Homaj Rajtoj ĉe Unuiĝintaj Nacioj" , plipotencigis "la Altan Komisionon de UN por Homaj Rajtoj", en 2011 ellaboris "la Gvidprincipon pri Entreprenado kaj Homaj Rajtoj de la Unuiĝintaj Nacioj". UN lanĉis diversajn iniciatojn pri homaj rajtoj kaj okupiĝis pri plibonigado de homrajtaj sistemoj.
　　Ĉi tiu broŝuro pri "Internacia kunlaboro kaj homaj rajtoj" celas prezenti ĉefe diversajn agnoskitajn internaciajn normojn de homaj rajtoj, dokumentojn kaj deklaraciojn. Kaj ĝi celas aranĝi ilin laŭ la vidpunkto de ilia rilateco al internacia kunlaboro kaj esti utila por estontaj agadoj de internacia kunlaboro. En ĉi tiu sekcio, kiel enkondukon de la broŝuro, mi prezentos la disvolvadon de homaj rajtoj en la internacia komunumo kaj agadon de Japanio pri homaj rajtoj.

La Unuiĝintaj Nacioj kaj "ĉeffluigo de homaj rajtoj"

　　Ĝis la Dua Mondmilito, homaj rajtoj estis konsiderataj kiel apartenantaj al la propra suvereneco de ĉiu ŝtato. La amplekso kaj grado de garantio de homaj rajtoj ne estis nepre interkonsentitaj internacie. Sed pro la katastrofo de la Dua Mondmilito, la internacia komunumo interkonsentis pri la neceso establi garantion de homaj rajtoj kiel unu el la universala regularo kaj adoptis la Universalan Deklaracion de Homaj Rajtoj en 1948, kaj "la Internacian Pakton pri Civilaj kaj Politikaj Rajtoj" (Rajtoj al Libereco: IPCPR) kaj "la Internacian Pakton pri Ekonomiaj, Sociaj kaj Kulturaj Rajtoj" (Socia Rajto: IPESKR) en 1966. Ĉi tiuj estas kolektive nomataj "la Internacia Ĉarto de Homaj Rajtoj" (angle: International Bill of Human Rights). Tiel homaj rajtoj fariĝis unu el la konsistigaj principoj de sistemo de ŝtatoj (system of states) en la postmilita internacia komunumo.
　　Kaj krome tiam jenaj organoj estis fonditaj: la Komitato pri Homaj Rajtoj de UN (1946), kiu havas gardan funkcion; la Infana Fonduso de UN (1946), kiu celas protekti kaj antaŭenigi homajn rajtojn en diversaj kampoj; la Alta Komisiono de UN por Rifuĝintoj (1950) ktp. Kaj antaŭ establo de UN, en 1926 --- en la intermilita periodo inter du mondmilitoj --- la Internacia Labora Organizo jam agadis por gardi la plenumon de la internaciaj labornormoj.
　　Komence, eĉ en la Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj, homaj rajtoj estis interpretataj kiel aferoj, al kiuj aplikiĝas la principo de "neinterveno en la internaj aferoj", kaj pri kiuj ĉiu ŝtato rajtas libere decidi. Sed en la Monda Konferenco pri Homaj Rajtoj en 1993 estis klare deklarite, ke "la promociigo kaj protekto de homaj rajtoj estas legitima intereso de la internacia komunumo". Tiu principo estas firmigita en diversaj internaciaj traktatoj kaj en sistemo de la Unuiĝintaj Nacioj. En 1997, en la reforma plano de UN Annan pledis pri "la ĉeffluigo de homaj rajtoj" kaj asertis, ke "la vidpunkto de homaj rajtoj devas esti integrita kaj konsiderata kiel grava en ĉiu kolona agado de UN, inkluzive de paco kaj sekureco, ekonomia kaj socia evoluiga kunlaboro kaj humaneca helpo".
　　Kaj en 2005 oni konstatis, ke ŝtato havas "respondecon protekti (Responsibility to Protect: R2P)" homojn, kaj se ŝtato ne povas plenumi la respondecon, la internacia komunumo plenumu ĝin. La respondeco de la internacia komunumo protekti homojn havas prioritaton super la principo de neinterveno fare de ŝtatoj. En 2006 la Komitato pri Homaj Rajtoj de UN estis nuligita kaj fondiĝis la Konsilio pri Homaj Rajtoj ĉe Unuiĝintaj Nacioj. Tiu ĉi admonas pri malobservoj de homaj rajtoj kaj la Universala Perioda Reekzamenado (Universal Periodic Review: UPR) estis enkondukita, laŭ kiu la Konsilio ekzamenas la situacion de ĉiu ŝtato ĉiun kvaran jaron. Tiel la sistemo estis establita, en kiu la Membro-Ŝtatoj reciproke observadas la situacion de homaj rajtoj.
　　Tiel en la internacia komunumo, kies akso estas la Unuiĝintaj Nacioj, ekde stariĝo de la internacia ordo post la Dua Mondmilito, la tendenco de gravigo de homaj rajtoj konsekvence kaj daŭre fortiĝas. Sed ankaŭ ekzistas la fakto, ke movoj nei demokration kaj homrajtojn aperas en diversaj lokoj tra la mondo. Tial ni atentu, ke en la mondo aperadas kontraŭaj movoj: movoj por promocii kaj movoj por minaci ilin.

Japana klopodo al homaj rajtoj

　　Japanio laŭ la Deklaracio de Potsdam, kiun Japanio akceptis "decidinte neniam reokazigi la terurojn kaj mizerojn de milito per agoj de la registaro", establis la japanan konstitucion en 1946. Ĝiaj fundamentaj principoj estas la popola suvereneco, la pacismo kaj la respekto al fundamentaj homaj rajtoj. La artikoloj de la Japana Konstitucio similas al la enhavo de la menciita Universala Deklaracio pri Homaj Rajtoj. Tio forte reflektas la tiaman tendencon en la internacia komunumo. La fundamentaj homaj rajtoj "estas donitaj al la civitanoj de la nuna kaj estontaj generacioj kiel netuŝeblaj eternaj rajtoj" (el la artikolo 11 de la Japana Konstitucio). Kaj la Konstitucio starigas "respekton al homaj rajtoj" kiel sian plej fundamentan principon
　　Sed eĉ se en la plej supera leĝo, Konstitucio, specifiĝas la respekto al fundamentaj homaj rajtoj, tio ne signifas, ke tiu fakto aŭtomate garantias homajn rajtojn en la japana socio. Por konkrete efektivigi la garantion de homaj rajtoj necesas preskriboj en apartaj leĝoj. Krome necesas, ke la efikeco sisteme estu garantiata kaj ke ekzistu rimedoj por savado. Por firmigi la garantion de homaj rajtoj, antaŭ ĉio, necesas fortika volo kaj senĉesa klopodo de tiuj kiuj volas gardi homajn rajtojn.
　　Japanio aliĝis al la Unuiĝintaj Nacioj en 1956, kaj ratifis multajn internaciajn konvenciojn pri homaj rajtoj kiuj estis adoptitaj en la Unuiĝintaj Nacioj. Ĝis nun Japanio ratifis jenajn gravajn konvenciojn: Konvencio pri Elimino de Ĉiuj Formoj de Diskriminacio kontraŭ Virinoj (1979); Konvencio pri la statuso de la rifuĝintoj (1954 ekvalidis); Internacia Konvencio pri la Elimino de Ĉiuj Formoj de Rasa Diskriminacio (1965). Sed aliflanke Japanio ne ratifis "la Individuan Plendan Proceduron", laŭ kiu oni rajtas internacie peti savon, kiam ies rajto estas minacata. Krome, eĉ se Japanio ratifis konvencion pri homaj rajtoj, ofte la Unuiĝintaj Nacioj kaj la japana registaro malkonsentas pri tio, ĉu la agadoj de la japana registaro plenumas la postulojn de tiu konvencio. La japana registaro esprimas siajn proprajn opiniojn pri ĉiu rekomendo de la Unuiĝintaj Nacioj.
　　Koncerne rimedojn kontraŭ malobservoj de homaj rajtoj, tribunaloj kaj aliaj justicaj instancoj ludas gravan rolon por restarigi homajn rajtojn. Sed jura proceso ofte postulas multe da tempo kaj mono, kaj tial rimedo ne ĉiam povas esti rapide akirita. Tial, por ebligi al viktimoj rapide ricevigi rapidan rimedon kaj kompenson, necesas establi nacian homrajtan institucion, kiu estas sendependa de la registaro kaj konforma al "Komentaro pri la Parizaj Principoj pri Nacia Homrajta Institucio" (A Commentary on the Paris Principles on National Human Rights Institutions). La japana registaro preparas la leĝproponon, tamen la institucio ankoraŭ ne estas establita.
　　Post establo de la Konstitucio, Japanio aktive klopodadis respekti homajn rajtojn kaj praktiki demokration. Aliflanke, post la milito, Japanio traktadis ekonomian evoluigon kaj releviĝon grave. Tamen oni ne povas diri, ke okazis sufiĉe profundaj diskutoj, kiuj emfazis valorojn de demokratio kaj homaj rajtoj. Tia paso eble influis la konscion de la japanoj pri homaj rajtoj. Laŭ internaciaj taksoj Japanio okupas mezan aŭ malaltan rangon: la 67-a el 180 landoj en la Monda Indekso de Gazetara Libereco en 2021 (Raportistoj Senlandlimoj); la 120-a el 156 landoj en la Indekso de Seksa Malegaleco (Indekso de Seksa Egaleco: Gender Gap Index) en 2021 (Monda Ekonomia Forumo: MEF) . Tio estas klopodenda defio por Japanio.
　　Sendube neniu neas la gravecon de fundamentaj homaj rajtoj en Japanio. Sed por levi voĉon, ekmovadi kaj trakti enlandajn kaj eksterlandajn problemojn pri homaj rajtoj, estas nemankebla plia altiĝo de la konscio de civila socio. Ĉar agadoj de civitanoj kondukas politikon solvi problemojn pri homaj rajtoj.

Evoluo/evoluigo kaj homaj rajtoj --- klopodo al homaj rajtoj en la epoko de la Celoj por Daŭripova Evoluigo (CDE-oj)

　　Evoluo/evoluigo estas agnoskita en kunteksto de ĉi tiu broŝuro kiel proceso de restarigo de la rajtoj de homoj, kies homaj rajtoj estis malobservitaj. Ĝis nun Ne-Registaraj Organizoj klopodadis por helpi homojn eliri el malriĉo kaj malsato; certigi liberecon de esprimo kaj genran egalecon; garantii edukajn ŝancojn por ĉiuj; realigi inkluzivan socion, en kiu homoj povas vivi sane. La Celoj por Daŭripova Evoluigo, kiujn enhavas "Transformado de nia Mondo: la 2030 Agendo por Daŭripova Evoluigo" (Transforming our World: the 2030 Agenda for Sustainable Development), montras la direkton laŭ kiu la internacia komunumo estas progresenda ĝis 2030. Sed verdire en la 17 celoj kaj 169 subceloj de CDE-oj la esprimo "homaj rajtoj" aperas nur en unu loko. Kompreneble tio ne signifas, ke homaj rajtoj kaj CDE-oj ne rilatas unu al la alia. Male celoj kaj klopodoj realigi homajn rajtojn estas mem CDE-oj. Alivorte, progresigi CDE-ojn kondukas al progresigo de homaj rajtoj. Ĉi tio estas pruvo, ke la esenco de la CDE-oj estas homaj rajtoj.
　　Fine mi denove emfazas, ke homaj rajtoj estas fruktoj, kiujn la homaro akiris per longa klopodado tra la historio venkinte multajn malfacilaĵojn. La internaciaj normoj de homaj rajtoj kaj homrajta sistemo de la Unuiĝintaj Nacioj estas kompaso, kiu montras direkton por solvi tutmondajn sociajn problemojn, kaj estas unu el la komunaj lingvoj en la internacia komunumo. Mi kredas, ke agadi surbaze de internaciaj normoj de homaj rajtoj, kiel membro de civilsociaj organizoj, kiuj klopodas por diversaj formoj de evoluo/evoluigo per internacia kunlaboro, donas al homoj ĝojon kaj kuraĝon vivi, kaj siavice kondukas al progresigo de la CDE-oj.



ランキング参加中
多言語・多文化

provo traduki / interpreti

aliaj


Je la tago speciala, mi volis esti apud vi (li).

Florombre mi estis sola, vi ne venis, ĉu ne?
(Florombro, vi sola, ne venis, ĉu ne?)


Eĉ korpo tute estas koro, ĉu?
Doloras kruele tiom
kiom ne elvoĉeble,
kiom volas mi malaperi.


Ĉerizpetaloj forflugetas.
Mi sopiregis de longe daŭre
vian varmecon.
Larmojn mi malamas.
Ne riveliĝu, mia malĝojo.
Mi enŝlosis ilin (ĝin) (vin) en mian korpon.


Malsaĝe ... mi havis esperon.


"Pardonu min pro ĝeno, mi tute missentis vin."
En ĉi tiu mondo
oni ne ricevi amon tiel facile.


Ankaŭ amo forflugas petale.
Timas mi malkaŝi tiun senton.
Disŝiriĝus mi.
Elfluas maltrankvilo.
Ĝojo, kolero, malĝojo,
kvietiĝu, mi petas.


Kie troviĝas feliĉo?
Ĉu ĝin oni vidus trans sufero?
Kiel kruere.
Nekompreneblaĵoj ĉie.
Mi nur vivas, apogate
de la kvieto de soleco.


Jam
　Ĉerizpetaloj forflugetas.
　Ankaŭ amo forflugas, petale.
Forpasas flortempo.

Jam
　Elfluas maltrankvilo,
　sub florombro ŝanceliĝante
forflugetos en estonteco.


ランキング参加中
多言語・多文化